Rozmyślenie po wydarzeniu: Nachdenken Nikołaja Lobkoviça jako metoda filozoficznego Koncepcja "rozmyślenia po wydarzeniu" (Nachdenken) Nikołaja Lobkoviça (ur. 1931) stanowi nie tylko jeden z filozoficznych zabiegów, ale kamień węgielny jego hermeneutyki, szczególną pozycję myślenia, świadomie dystansowaną od utopijnego projektowania przyszłości i skierowaną na rozumienie tego, co już się stało. Ta metoda, rozwinięta w kontekście krytyki marksizmu i totalitarnych ideologii XX wieku, potwierdza skromność, odpowiedzialność i historyczną konkretność filozoficznego rozumu. Esencja Nachdenken: rezygnacja z spekulacji na rzecz refleksji Termin Nachdenken (dosłownie "po-myslenie") Lobković przeciwstawia dwóm innym modusom myślenia: Spekulacyjne myślenie (Vordenken, "do-myslenie"). To myślenie, które próbuje pre-ustalać prawo rzeczywistości, konstruować przyszłość na podstawie a priori schematów (hegleryzm, marksizm, każda utopijna ideologia). Jego niebezpieczeństwo polega na naruszeniu konkretnej historii i indywidualnej wolności, w podmianie żywego doświadczenia abstrakcyjnym modelem. Aналитyczne myślenie (Zerdenken, "rozdzielne myślenie"). Charakterystyczne dla pozytywistycznej nauki: rozkład całości na części, poszukiwanie związków przyczynowo-skutkowych. Jest konieczne, ale niewystarczające do zrozumienia sensu wydarzeń, ich znaczenia dla człowieka. Nachdenken to trzeci sposób: przemyślne, niepohopione rozmyślenie tego, co już się stało, w celu zrozumienia nie "jak?", ale "co to znaczy?" i "co nas to uczy?". To myślenie, które: Przyjmuje wydarzenie jako dane, nie próbując go po śladzie "naprawić" lub dostosować do schematu. Uwzględnia wolność uczestników wydarzenia, przyznając, że ich działania nie były determinowane logiką historii. Skierowane jest na wykrywanie sensu, a nie na ustanowienie prawa. Historyczno-filozoficzne korzenie: od Arystotelesa do Gadamera Lobković umieszcza Nachdenken w większej tradycji, przeciwstawiając ją heglowskiej spekulacyjnej filozofii hist ... Read more