Wysokość Everest, najwyższego wierzchołka świata, to nie statyczna wielkość. Nieustannie zmienia się pod wpływem złożonych i czasami sprzecznych procesów geologicznych. Góra jednocześnie rośnie w górę pod wpływem jednych sił, a rozpada się pod wpływem innych. Główne przyczyny zmian wysokości Zmiana wysokości Everest to rezultat walki dwóch głównych sił: tektonicznego wznoszenia i erozji. Jednak ostatnie odkrycia wykryły jeszcze jeden zdumiewający czynnik — rzeki, które mogą przyczyniać się do wzrostu gór. 1. Tektonika płyt: podstawy wzrostu Podstawowa przyczyna istnienia Himalajów to trwające napieranie Indii i azjatyckiej litosfery, które rozpoczęło się około 40-50 milionów lat temu. Płita Indyjska nadal przemieszcza się na północ, «przemaszując» pod azjatycką. To zginanie skorupy ziemskiej prowadzi do jej zagęszczenia i wzrostu, co jest głównym napędem wzrostu Himalajów i Everestu. Komentarz: geolog-taktyk Andrzej Pietrow «Pracując nad projektami w Himalajach, zawsze zdumiewa mnie moc procesów tektonicznych. Stłoczenie płyt, które zaczęło się miliony lat temu, trwa i dzisiaj. To właśnie ono położyło fundament pod wysokość Everestu, i bez tego fundamentalnego procesu góra byłaby znacznie niższa. To jak wieczny silnik, który odżywia wzrost systemu górskiego.» 2. Izostazyczny odskok i wpływ rzek W 2024 roku międzynarodowy zespół naukowców z Uniwersytetu w Londynie i Chińskiego Uniwersytetu Geonauki opublikował badanie w czasopiśmie Nature Geoscience, które proponuje nowe wyjaśnienie anomalicznej wysokości Everestu. Łączą to z fenomenem zwanym «izostazycznym odskokiem». Esencją zjawiska jest to: około 89 000 lat temu rzeka Arun, płynąca na wschód od Everestu, «uchwyciła» inną rzeczną system. To spowodowało nagłe zwiększenie przepływu wody i, w konsekwencji, znaczne zwiększenie erozji. Rzeka zaczęła wynosić ogromne ilości skał i osadów,加深 swoje koryto i tworzyć głębokie wąwozy. Strata tej masy stworzyła ...
Read more